Jaap Min

Informatie over de kunstenaar Jaap Min.

Op 16 september 1914 geboren in het schildersdorp Bergen in Noord-Holland, als negende zoon in een gezin van negen jongens en twee meisjes, kwam Jaap Min al vroeg in aanraking met de Bergense schilderwereld. Na de lagere school en de ambachtsschool begon hij, zoals zoveel kunstschilders in die tijd, als leerling bij een huisschilder. Later studeerde hij reclametekenen. In zijn vrije tijd schilderde hij stillevens en het mooie landschap van Bergen aan Zee.

Toen hij twintig jaar was, ging hij, aangemoedigd door de schilder/glazenier/wandschilder Matthieu Wiegmans, naar de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam, waar hij leerling werd van o.m. prof. Campendonk. Hij bleef daar zes jaar. Daarna mocht hij een studiereis maken naar Italië. In Verona, Venetië en Padua kon hij zijn kunstzinnige aanleg verrijken door het bekijken en bestuderen van de fresco’s van Giotto en byzantijnse iconen. Deze reis is op de verdere ontwikkeling van Jaap van grote betekenis geweest.

In de jaren ‘44 - ‘45 kwam hij terug naar zijn geboortedorp Bergen en ontmoette daar de jongeren van de Bergense School, onder wie Leo van Gestel. Dit werd een tijd van experimenteren. Hij begint ook de onderwerpen van het geloof op nieuwe wijze te zien. Hij weet zich te bevrijden van het tijdelijke en het uiterlijk om het innerlijk te kunnen vatten. Nog steeds geboeid door de oervormen, zoals die in de oude fresco’s en in de iconenwereld te vinden zijn, gaat hij toch zijn eigen weg en ontwikkelt en vindt zijn eigen stijl.

Hij had het geluk dit op diverse plaatsen te kunnen laten zien. Zijn eerste opdracht kreeg hij voor de parochiekerk in Bergen: een kruisweg. Later kwamen daar de zijaltaren bij met de patronen van de parochie en het H. Sacramentsmirakel van Bergen. In de noodkerk in de Bommelerwaard maakte hij muurschilderingen. Er kwamen opdrachten voor de studentenkapel en de Franciscanerkerk in Delft, voor de St. Michaëlskerk in de Schermer en de sacristie van de kerk in Voorschoten. Tenslotte schilderde hij in 1954-‘55 een kruisweg in de kerk van de montfortanen in Hoensbroek. Toen de kerk gesloten werd, verhuisde de kruisweg naar de Christus Koning kerk in dezelfde plaats. Inmiddels is ook deze kerk gesloten en wordt een geschikte plaats gezocht voor deze typische Limburgse kruisweg.

Voor de Montfortkapel in Oirschot kreeg hij een grote opdracht. Tien glas-in-lood-ramen met de H. Drievuldigheid, de twaalf apostelen en de drie aartsengelen. Zes fresco’s, die een beeld zouden geven van de stichter van de montfortanen: Louis-Grignion de Montfort en een kruisweg. Verder maakte hij een mooi kruis en nog twee muurschilderingen van Maria en Jozef met het Kind in een kleinere kapel in het klooster. Om deze opdracht zo goed mogelijk te kunnen realiseren verbleef Jaap Min maandenlang bij de Montfortanen. Hij verdiepte zich in het leven en de gedrevenheid van hun stichter, Louis-Marie Grignion de Montfort. Hij is er in geslaagd, de spiritualiteit van deze volksmissionaris in beelden te vangen door het toepassen van de markant hoekige, expressionistische, monumentale stijl, vooral in zijn fresco’s.

Van 1955 tot 1961 was Jaap docent aan de Jan van Eyck-academie in Maastricht. In 1975 hield hij een tentoonstelling in Tilburg, waar duidelijk te zien was hoe het religieuze een uitdrukkelijke plaats in zijn leven had gekregen. De titels in de catalogus spreken van Maria Boodschap, Maria Medeverlosseres, de Samaritaanse vrouw, Johannes de Doper, de Rode Madonna, de Opdracht in de tempel, Franciscus en Clara, Christus voor Pilatus en Paasmorgen.

Hij maakte niet alleen glas-in-lood-ramen voor de Montfortkapel, maar ook voor de St. Jozefkerk in Alkmaar, de Capucijnerkerk in de Tichelstraat en voor de kapel van de zusters van de Voorzienigheid in Amsterdam.

Tenslotte is er een collectie prachtig geschilderde Christuskoppen. Het is een unieke serie van zestien afbeeldingen, die door de Montfortanen in bruikleen zijn gegeven aan de stichting Behoud Montfortkapel.

Op de laatste grote tentoonstelling die in Bergen en omgeving werd gehouden, hebben veel mensen het religieuze en veelomvattende werk van Jaap Min kunnen bewonderen. Hijzelf beschouwde deze manifestatie als de uiteindelijke erkenning van zijn werk. Toch is dit alles maar een greep uit het hele oeuvre van deze kunstenaar. Veel van zijn werken vindt men in musea, openbare gebouwen en in particuliere collecties. Een zeer groot deel van zijn werk is in het gelukkige bezit van de familie Min.

Jaap overleed op 6 oktober 1987 op 72-jarige leeftijd in Bergen. Een jaar na het voor hem grote verlies van zijn wijze en lieve vrouw Bets, Elisabeth Terwijn. Ze stond helemaal achter hem als kunstenaar en mens, ze was zijn rots in de branding, zoals in zijn laatste levensjaar bleek, toen hij moest leven zonder haar.

Links: Jaap Min -  Rechts: Jaap Min in zijn atelier  

Jaap Min

    Stichting Behoud Montfortkapel

    Doel van de Stichting Behoud Montfortkapel is: ‘Het in stand houden en beheren van de kapel gelegen op het (voormalig) kloosterterrein van de Congregatie van de Montfortanen in Oirschot, en voorts al hetgeen in de ruimste zin met een en ander verband houdt, daartoe behoort en/of daartoe bevorderlijk kan zijn’.

    Contact opnemen

    Secretariaat
    Montfortlaan 12A
    5688 NM Oirschot
    Telefoon: 0499-577316
    Mobiel: 06-53722811
    E-mail: info@montfortkapel.nl